Pałac w Sztynorcie

sztynort

Pałac w Sztynorcie

Na odludziu, w wielkiej „głuszy” położony jest piękny pałac w Sztynorcie.

Pałac w Sztynorcie to zespół pałacowo-parkowy wraz z kompleksem gospodarczym, położony na obrzeżach wsi Sztynort. Był on główną rezydencją rodową Lehndorffów, jednego z potężniejszych rodów szlachty pruskiej, od 1420 do 1945 roku. Zbudowany został w latach 1554-72, po zrabowaniu i spaleniu przez Tatarów w 1656 roku został odbudowany w stylu barokowym w latach 1689-91. Powtórnie przebudowany był w połowie XIX wieku. Około 1829 roku od frontu dobudowano dwa skrzydła pałacu. Jego wnętrze było bogato zdobione malowidłami, rzeźbami, piecami kaflowymi, kominkami i meblami.

 

Część wschodnia założenia ze spichlerzem

Część wschodnia założenia ze spichlerzem

Budowla ta powstawała wieloetapowo, od XVI do XIX wieku. Jego architektura w sposób harmonijny odzwierciedla różne epoki historyczne, style i gusty właścicieli. Pierwsza jej wersja powstała pod koniec XV lub na początku XVI wieku i zniszczył ją pożar. Kolejną zbudowano w latach 1554-1572 i ten pałac także spłonął podczas potopu szwedzkiego. Zasadniczą część kolejnego pałacu wybudowano w latach 1689-1691 pod okiem trzeciej żony Gerharda Lehndorffa pani Marii Eleonory. Powstał wtedy dwukondygnacyjny budynek z charakterystyczną więźbą dachową, z dębowymi schodami w sieni, dekoracyjnymi kominkami, plafonami i przepięknymi sztukateriami. Północną część rezydencji stanowił swego czasu duży, 18-hektarowy park. W latach 1650-1680 posadzono tu znane w regionie sztynorckie dęby. Aleja tych wspaniałych dębów jest jedyną pozostałością po tamtych czasach, jeżeli nie liczyć fragmentów fundamentów i piwnic.

 

Elewacja ogrodowa, oraz narożna wieża wschodnia z bocianim gniazdem.

Elewacja ogrodowa, oraz narożna wieża wschodnia z bocianim gniazdem.

Pod czas II wojny światowej w pałacu mieściła się siedziba Ministerstwa Spraw Zagranicznych III Rzeszy. Od 1945 roku stacjonowali tu żołnierze radzieccy. Następnie przez długie lata jego użytkownikiem był PGR.  Potem pałac odkupiła prywatna spółka z Warszawy, niestety nie miała pieniędzy na jego odnowienie i przekazała jesienią 2009 roku Polsko- Niemieckiej Fundacji Ochrony Zabytków Kultury.

Opis budowli:

Jest to budowla murowana z cegły, otynkowana, dwukondygnacyjna. Główny korpus, wzniesiony na planie prostokąta zbliżonego do kwadratu, nakryty został wysokim dachem czterospadowym. Po środku fasady frontowej znajduje się płytki ryzalit zwieńczony trzema trójkątnymi szczytami. Do budynku głównego dostawione są dwa dwukondygnacyjne, prostokątne skrzydła boczne, nakryte dachami dwuspadowymi. Skrzydło zachodnie zakończone jest basztą, przykrytą wysokim dachem czterospadowym. Elewacja ogrodowa zaakcentowana została dwoma symetrycznymi alkierzami, przykrytymi podobnymi dachami. Elewacje pałacu są boniowane i ozdobione gzymsami w obramieniach otworów okiennych.

Zabudowania folwarczne

Zabudowania folwarczne

Zespół pałacowo-parkowy:

  1. Pałac (zbudowany w latach 1554-72),
  2. Park (18 hektarowy, ze wspaniałymi starymi dębami, bukami i lipami oraz wiele odmian kwiatów),
  3. Kaplica rodowa (mauzoleum),
  4. Zabudowania folwarczne (spichlerz, stajnia dla koni),
  5. Dworek łowczego (drewniany, z końca XIX wieku).

Ciekawostki:

  1. W pałacu tym gościł Zbigniew Morsztyn – polski szlachcic, poeta epoki baroku, tłumacz, żołnierz i działacz ariański.
  2. Częstym gościem w Sztynorcie był biskup warmiński Ignacy Krasicki, który kiedyś powiedział do hrabiego Heinrichowa Lehndorffa, że „Kto ma Sztynort, ten posiada Mazury”.
  3. W Sztynorcie znajduje się największa w Polsce wypożyczalnia jachtów.

Jak dojechać?

  1. Z Węgorzewa i Giżycka dojazd drogą nr 63 do Pozezdrza i stamtąd na Harsz.
  2. Z Węgorzewa można tez wybrać bardziej malownicza, ale i ekstremalna trasę jadąc przez Trygort i Pniewo.
  3. Z Kętrzyna do Sztynortu jedziemy przez Radzieje.
Spichlerz z XIX wieku

Spichlerz z XIX wieku

 

 

Posted in Pałacyki i dworki, Warto zobaczyć | Leave a comment

Dodaj komentarz