Szczytno

Ruiny Zamku Krzyżackiego

To miasto kojarzy nam się przede wszystkim z jedyną w Polsce uczelnią, która kształci przyszłych oficerów Policji, Straży Granicznej i innych służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i porządek publiczny, a mowa tutaj o Szczytnie.

Szczytno jest to miasto położone w południowo – zachodniej części Mazur nad brzegami jeziora Domowego Dużego i Domowego Małego. Szczytno leży na granicy dwóch pojezierzy: olsztyńskiego i mrągowskiego. W latach 1975-98 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.

Wieża ciśnień

Nazwa miasta:

Nazwę „Ortelsburg” nadano miastu od imienia Ortolfa z Trewiru, komtura elbląskiego, który aktem z dnia 24 września 1360 zezwolił na osiedlenie przybyszy z Mazowsza. Pierwsza osada na północnym brzegu jeziora Domowego Dużego otrzymała nazwę Bartna Strona (niem. Beutnerdorf) od pszczelarstwa – dominującego zajęcia osadników. Istniała także słowiańska nazwa „Szczytno” – od nazw jezior „Sciten Minor” i „Scitem Maior” lub od nazwy wyrabianych przedmiotów przez mieszkańców miasta.

Barokowy Kościół Ewangelicki

Historia miasta:

W średniowieczu ziemia szczycieńska zamieszkiwana była przez pruskie plemiona Galindów. W wieku XII obszar ten znacznie się wyludnił w wyniku najazdów książąt mazowieckich.

Szczytno rozwinęło się z osiedla funkcjonującego jako przedzamcze. Zamek krzyżacki zbudowany został w połowie XIV w., w miejscu wcześniejszej drewnianej strażnicy z 1266 r.

W okresie pierwszej wojny światowej Szczytno zostało niemal doszczętnie zniszczone, ale już w 1916 roku przystąpiono do jego odbudowy, która trwała do 1924 roku. W okresie międzywojennym z inicjatywy Ryszarda Andersa założono park miejski. Prawa miejskie uzyskało 12 kwietnia 1723 r. Od 1818 Szczytno funkcjonowało jako miasto powiatowe. W trakcie jego rozwoju, przyłączone zostały dawne osiedle wiejskie: w 1901 r.Fiugajty, w 1906 r. osiedle zwane „Wolność”, a w 1913 r. Bartna Strona.

Według niemieckiego spisu z 1945 Szczytno zamieszkane było w 74,5% przez ewangelickich Mazurów, natomiast cały powiat zamieszkiwało procentowo 77% Polaków. W wyniku działań wojennych zniszczenia sięgnęły 45%, a po zakończeniu II wojny światowej miasto znalazło się w nowych granicach Polski.

Ratusz Miejski

Zabytki miasta:

  1. Ruiny Zamku Krzyżackiego (z ok. 1370 roku)

    Wieża ciśnień

  2. Ratusz Miejski (siedziba Urządu Miejskiego, Starostwa Powiatowego i Muzeum Mazurskiego)
  3. Kościół p.w. Wniebowzięcia NMP(wybudowany w latach 1898-99)
  4. Barokowy Kościół Ewangelicki (wzniesiony w latach 1714-190)
  5. Kościół Chrześcijan Babtystów z 1904 roku
  6. Prywatna Willa z 1908 roku (obecnie Apteka)
  7. Dawne starostwo powiatowe w stylu pseudoklasycystycznym z 1885 r. (obecnie mieści się Urząd Skarbowy)
  8. Budynek Sądu Rejonowego z 1867 roku
  9. Szpital z lat 1908/1909
  10. Browar z 1898 roku
  11. Dworzec Kolejowy z 1883 roku
  12. Chata Mazurska z połowy XIX wieku
  13. Dom Polski
  14. Budynek Poczty z 1892 r.
  15. Cmentarz Ewangelicki z I połowy XIX wieku
  16. Cmentarz Żydowski założony w 1815 roku
  17. Cmentarz żołnierzy radzieckich z okresu drugiej wojny światowej
  18. Cmentarz wojenny z okresu pierwszej wojny światowej (przy ul. Poznańskiej)
  19. Wieża ciśnień z 1908 roku
  20. Państwowy Dom Dziecka z 1913 roku
  21. Budynki Wyższej Szkoły Policji z 1886 roku
  22. Dom Pomocy Społecznej (dawne gimnazjum żeńskie) z 1884 roku
  23. Bartna Strona
  24. Dawne Gimnazjum z 1885 roku (obecnie Zespół Szkół Nr 2).

Atrakcje Turystyczne Szczytna i okolicy:

  • Muzeum Mazurskie
  • Międzynarodowy Port Lotniczy Szczytno-Szymany (czasowo nieczynny)
  • Grób Krzysztofa Klenczona
  • Pomnik Krzysztofa Klenczona
  • Pomnik Henryka Sienkiewicza
  • Punkt widokowy na wieży ratuszowej

    Pomnik Henryka Sienkiewicza

  • Oznaczone miejsce południka 21°E
  • Szczycieńskie Pofajdoki
  • Pomnik Generała Samsonowa we Wielbarku
  • Zabytkowe Chałupy w miejscowości Klon
  • Spychowo – wieś Juranda
  • Park Linowy w Spychowie
  • Rezerwat Jałowców w Lipowcu
  • Pasym – najstarsze miasto na Mazurach
  • Muzeum Rolnicze i Giełda Staroci w Olszynach
  • Spływy kajakowe rzeką Krutyń
  • Spywy kajakowe rzeką Omulew
  • Wiejska Plaża nad Jeziorem Świętajno w miejscowość Narty
  • Jezioro Kalwa w Pasymiu
  • Muzeum Mazursko – Kurpiowskie w Rozogach
  • Muzeum Regionalne w Sąpłatach
  • Muzeum Lniarskie w Wesołowie
  • Muzeum Leśne w Spychowie.

Warto zobaczyć:

Szczycieńskie Pofajdoki
Pofajdoki są nowym symbolem oraz elementem promującym miasto Szczytno. Są to niewielkie skrzaty, które znajdują się w wielu miejscach w mieście. Przedstawiają one różne scenki od komicznych po historyczne. Pierwsze dwa pojawiły się w 2008 roku na Placu Juranda obok e – ławeczki, z której można pomachać znajomym na całym świecie. Dziś miasto zostało już opanowane przez te małe skrzaty. Kolejne to :

– pofajdok więzień obok więzienia,
– pofajdok policjant – obok Wyższej Szkoły Policji,
– pofajdok strażak obok hydrantu na ul. Odrodzenia,
– pofajdok złodziej – na ścianie banku Millenium,
– pofajdok ornitolog w Małej Bieli,
– pofajdok drwal,
– pofajdok podkopujący się pod ulicą obok apteki Lwowskiej,
– pofajdok rycerz z mieczem przy ruinach zamku,
– pofajdok skarbnik koło urzędu skarbowego,
– pofajdok na śwni,
– pofajdok koło południka 21 przy Miejskim Domu Kultury

Dawne Starostwo Powiatowe

Ciekawostki:

W zamku Szczytnie Henryk Sienkiewicz, w powieści „Krzyżacy”, uwięził Danuśkę. To przed bramą zamku szczycieńskiego ukorzyć się musiał Jurand ze Spychowa.

To właśnie w Szczytnie mieszkał, uczył się i dorastał jeden z najbardziej znanych – polski wokalista, gitarzysta i kompozytor Czerwonych Gitar Krzysztof Klenczon. W centrum miasta znajduje się park nazwany imieniem muzyka, a w nim jego pomnik  z fontanną oraz pub „Gama” również poświęcony jego osobie i twórczości. Koło Miejskiego Domu Kultury znajduje się pomnik z wyrytą twarzą artysty i latami w jakich żył. Co roku w Szczytnie odbywa się Ogólnopolski Konkurs Piosenki im. Krzysztofa Klenczona.

Posted in Mazury | Leave a comment

Dodaj komentarz