Bartoszyce

Stare Miasto w Bartoszycach

Miastem o wielowiekowej historii i tradycji, łączące w sobie wpływy polskie, niemieckie i wschodnie są Bartoszyce.

Bartoszyce to miasto położone w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, w powiecie bartoszyckim na Nizinie Sępopolskiej w dolinie rzeki Łyny, w historycznej krainie Barcji. W latach 1975-98 administracyjnie należały do województwa olsztyńskiego. Dzisiaj to ważny węzeł komunikacyjny oraz ośrodek administracyjny, usługowy i kulturalny województwa.

Nazwa Miasta:

W 1332 roku Wielki Mistrz Zakonu Luther z Brunszwiku nadał miastu  nazwę „Bartenstein”, co można tłumaczyć na różne sposoby– jako kamień lub skałę Barcji (Bartów), bądź „toporowy kamień”Polskie przyswojenia fonetyczne „Bartoszyce” i „Barsztyn” pojawiają się dopiero wraz kolonizacją mazurską Prus w okresie Reformacji.  Do 1945 roku w powszechnym użyciu jest jednak nazwa niemiecka. Dzisiejszą formę ustalono oficjalnie po włączeniu miasta do Polski. Alternatywne pochodzenie nazwy miasta stosuje Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich z 1880 roku. W haśle Bartoszyce podaje, iż pierwotna nazwa „Bartenstein” została nadana miastu na pamiątkę biskupa Bartłomieja, który przyczynił się do chrystianizacji Prus.

Elektryczne poidełko na bartoszyckim deptaku

Historia Miasta:

W 1240 roku Krzyżacy wybudowali tu zamek warowny przy którym na brzegu rzeki Łyny powstało osiedle. Najpierw wzniesiono drewnianą strażnicę, a murowany zamek wybudowano po 1274 roku. W 1326 roku nadano miastu przywilej lokacyjny. Na początku wojny trzynastoletniej tutejszy zamek został zniszczony przez mieszczan i nigdy nie został już odbudowany, a na jego miejscu wybudowano w 1902 roku gmach starostwa. Prawa miejskie miasto otrzymało w 1332 roku od Wielkiego Mistrza Luthera von Braunschweig.

W latach 1788 i 1850 miasto nawiedziły duże pożary.

Bartoszyce dość wcześniej uzyskały bezpośrednie połączenia kolejowe z innymi miastami Prus Wschodnich:

  • linia Bartoszyce – Ketrzyn
  • linia Bartoszyce – Królewiec
  • linia Bartoszyce – Postehnen
  • linia Bartoszyce 0  Szwaruny
W 1881 roku miasto uzyskało połączenie telegraficzne, a w 1899 roku telefoniczne.
Pod czas I wojny światowej mieściła się tu siedziba niemieckiego feldmarszałka Paula von Hindenburga.
Na początku 1945 roku pod czas działań wojennych Bartoszyce zostały zniszczone w około 50 %.
Po wojnie miasto włączono do Polski, a jego ludność niemiecką zastąpiono polskimi i ukraińskimi przesiedleńcami.
Od 1946 roku Bartoszyce są siedzibą powiatu.
Dopiero koniec XIX wieku i początek XX wieku spowodował podniesienie miasta z upadku i wzrost zamożności.

plac Bohaterów Westerplatte

Symbole Miasta:

  1. Herb Miasta – dwa skrzyżowane białe topory na czarnym tle oraz białej podstawie.
  2. Flaga – przedstawia biały topór na czarny tle z wąskimi białymi pasami umieszczonymi pionowo po obu stronach.
  3. Logo Bartoszyc – wizerunek Bramy Lidzbarskiej w kolorze czerwonym z drobnymi dodatkami białego i czarnego.
  4. Patron Miasta – patronem miasta jest Bruno z Kwerfurtu (św. Brunon), symbol religijności miasta, tolerancji etnicznej i wielokulturowości.
  5. Święto Miasta – obchodzone jest corocznie w pierwszy weekend czerwca.

fragment Starego Miasta w Bartoszycach

 Zabytki Miasta:

  • Stare Miasto Bartoszyce z XIV wieku,

    Brama Lidzbarska

  • Brama Lidzbarska z 1468 roku,
  • Spichlerze z przełomu XVIII i XIX wieku,
  • Pozostałości miejskich murów obronnych z XIV wieku,
  • „Kamienne Baby”,
  • Budynek Dawnego Browaru (przy ulicy Kopernika),
  • Cmentarz wojenny z I wojny światowej z 1914 roku,
  • Kościół św. Jana Ewangelisty i Matki Boskiej Częstochowskiej (gotycka budowla z II połowy XIV wieku),
  • Kościół św. Jana Chrzciciela z XV wieku,
  • Kościół św. Brunona (powstał w latach 1882–1883 jako pierwsza świątynia katolicka w Bartoszycach).

Ciekawostki:

  1. W 1949 roku urodził się tutaj polski siatkarz, złoty medalista Olimpiady w Montrealu Zbigniew Lubiejewski.
  2. W Bartoszycach w latach 1966–1968  służbę wojskową odbywał ksiądz Jerzy Popiełuszko.
  3. W 1974 roku urodził się w tym mieście rzeźbiarz i rysownik, autor pomnika Piłsudskiego w Gdańsku – Tomasz Radziewicz.
  4. Tutaj urodził się polski piłkarz, były zawodnik Górnika Zabrze Paweł Król.
  5.  W mieście znajduje się Garnizon Bartoszyce, który jest stałym garnizonem wojsk lądowych Wojska Polskiego.
Posted in Pozostałe miasta województwa | Leave a comment

Dodaj komentarz